Τι είναι η κυκλική οικονομία;
Ο όρος «κυκλική οικονομία» έχει γίνει λέξη-κλειδί στην πολιτική, την επιστήμη, την καινοτομία και ακόμη και στα προϊόντα καθαρισμού. Αλλά τι ακριβώς είναι η κυκλική οικονομία;
Τερματισμός της γραμμικής οικονομίας
Πρώτον, βοηθάει στην κατανόηση του τρέχοντος οικονομικού μας μοντέλου - ένα μοντέλο που δυστυχώς είναι το αντίθετο της κυκλικής οικονομίας. Στην παραδοσιακή «γραμμική» οικονομία, οι πόροι μας έχουν έναν κύκλο ζωής «take-make-dispose» («παραγωγή-κατανάλωση-απόρριψη»): εξάγουμε πρώτες ύλες για την παραγωγή προϊόντων, χρησιμοποιούμε τα προϊόντα και στη συνέχεια τα απορρίπτουμε ως απορρίμματα μετά τη χρήση. Αυτό οφείλεται είτε στο γεγονός ότι τα προϊόντα είναι δύσκολο να ανακυκλωθούν, λόγω του σχεδιασμού των προϊόντων ή των δυσκολιών συλλογής του υλικού, είτε απλά επειδή η κοινωνία δεν ενδιαφέρεται να τα ανακυκλώσει.
Σε αυτό το τρέχον μοντέλο «take-make-dispose» («παραγωγή-κατανάλωση-απόρριψη») μεγάλες ποσότητες υλικών καταλήγουν κυριολεκτικά στα απορρίμματα. Αυτό είναι ένα μη βιώσιμο σύστημα τόσο για τους ανθρώπους, τον πλανήτη όσο και για τα κέρδη, καθώς το περιβάλλον και οι οικονομίες μας παγκοσμίως βασίζονται σε έναν πλανήτη που έχει μόνο περιορισμένους πόρους. Για παράδειγμα, εκτιμήσεις δείχνουν ότι πάνω από το 70% των πλαστικών συσκευασιών καταλήγουν στη χωματερή ή, χειρότερα, στα σκουπίδια στον δρόμο και στους ωκεανούς μας. Ωστόσο, τα περισσότερα πλαστικά μπορούν στην πραγματικότητα να ανακυκλωθούν πολλές φορές, οπότε όταν απορρίπτεται το πλαστικό, δεν χάνεται μόνο το ίδιο το υλικό, αλλά και η μελλοντική του αξία.
Συνολικά, έχουν παραχθεί 8,3 δισεκατομμύρια μετρικοί τόνοι πλαστικού από τη δεκαετία του 1950 - αλλά μόνο το 9% έχει ανακυκλωθεί. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι 6,3 δισεκατομμύρια μετρικοί τόνοι υλικού έχουν καταστραφεί. Εάν συνεχίσουμε αυτή την πορεία με «επιχειρηματικές συνήθειες», πρόσφατες έρευνες εκτιμούν ότι 29 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι πλαστικού θα καταλήγουν στους ωκεανούς σε ετήσια βάση. Και αυτό είναι απλώς πλαστικό. Αυτό δεν περιλαμβάνει το γυαλί, το αλουμίνιο ή τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή, όπως ο χάλυβας και το τσιμέντο.
Πώς λειτουργεί η κυκλική οικονομία;
Η κυκλική οικονομία είναι μια μέθοδος σχεδιασμού συστημάτων που προσφέρει την αναγκαία αλλαγή. Καθώς πρόκειται περισσότερο για μια νοοτροπία ή έναν τρόπο ρύθμισης ενός συστήματος και όχι για μια συγκεκριμένη τεχνολογία ή κάτι παρόμοιο, η έννοια χρησιμοποιείται συχνά σε πολλά διαφορετικά πλαίσια. Η κυκλική οικονομία μπορεί να οριστεί ως ένα αναγεννητικό σύστημα, όπου επαναπροσδιορίζουμε τι είναι η ανάπτυξη, διασφαλίζοντας ότι δημιουργούμε οικονομίες που έχουν θετικές επιπτώσεις στο φυσικό, κοινωνικό και οικονομικό κεφάλαιο. Η κυκλική οικονομία βασίζεται σε τρεις αρχές:
1. Σχεδιασμός προϊόντων για την αποφυγή απορριμμάτων και ρύπανσης
2. Διατήρηση των προϊόντων και των υλικών σε χρήση
3. Αναγέννηση φυσικών συστημάτων
Ένας απλός τρόπος για να κατανοήσουμε την έννοια είναι να σκεφτούμε τις οικονομίες μας - τα συστήματά μας για το τι αγοράζουμε, τρώμε και φοράμε - με την αναλογία ενός δέντρου. Ένα δέντρο χρησιμοποιεί το φως του ήλιου, θρεπτικές ουσίες και νερό από το έδαφος και διοξείδιο του άνθρακα για να φτιάξει πράσινα φύλλα και να παράγει οξυγόνο. Όταν έρχεται το φθινόπωρο, αυτά τα φύλλα πέφτουν στο έδαφος. Τον χειμώνα, οι θρεπτικές ουσίες από τα φύλλα απορροφώνται ξανά στο έδαφος, χρήσιμες είτε για το συγκεκριμένο δέντρο είτε για το διπλανό του. Και έτσι συνεχίζεται αυτή η διαδικασία σε ατελείωτους κύκλους, όπου όλα έχουν έναν σκοπό και τίποτα δεν πηγαίνει χαμένο. Με απλά λόγια, αυτές οι φυσικές διεργασίες είναι εκείνες που στοχεύει να μιμηθεί η κυκλική οικονομία .
Ένα σημαντικό στοιχείο της κυκλικής οικονομίας είναι η ιδέα του «σχεδίου για ανακύκλωση». Η ανακύκλωση μπορεί να αναφέρεται σε διάφορες διαδικασίες, αλλά το κύριο πράγμα είναι ότι τα υλικά και τα προϊόντα έχουν πολλούς κύκλους ζωής επειδή έχουν σχεδιαστεί με τρόπο που διατηρεί την αξία και την ποιότητα. Εάν είστε παραγωγός μπουκαλιών που πρόκειται να φτιάξετε ένα νέο μπουκάλι, θα αναρωτηθείτε το εξής: Πώς μπορώ να φτιάξω αυτό το μπουκάλι ώστε να μπορεί να ανακυκλωθεί αφού αδειάσει και να έχει την υψηλότερη δυνατή αξία για τον παραγωγό μπουκαλιών και τους ανακυκλωτές;
Μια πρόσφατη μελέτη τονίζει τη σημασία της ανακύκλωσης όχι μόνο για υλικούς σκοπούς, αλλά και για τη μείωση των εκπομπών που σχετίζονται με την παραγωγή. Κοιτάζοντας ιδιαίτερα τα πλαστικά υλικά, ένας μετρικός τόνος ανακυκλωμένων πλαστικών πρώτων υλών αντισταθμίζει κατά μέσο όρο τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που ισοδυναμούν με 1,9 τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Επίσης, τα μοντέλα επαναχρησιμοποίησης, η ανακύκλωση και η πραγματική κυκλική οικονομία για τα υλικά (σε αντίθεση με τη χωματερή και την αποτέφρωση) δημιουργούν έσοδα και πράσινες θέσεις εργασίας. Η ανακύκλωση είναι ένα από τα βασικά μέσα για μια κυκλική οικονομία, διασφαλίζοντας ότι δεν χάνονται υλικά και μειώνοντας το περιβαλλοντικό κόστος της κατανάλωσης.
Κυκλική οικονομία στην πράξη
Οι κυκλικές οικονομίες μετασχηματίζουν τους κλάδους και βρίσκονται στην κορυφή των πολιτικών και κοινωνικών ατζέντων παγκοσμίως. Στην TOMRA, χρησιμοποιούμε την τεχνολογία μας που βασίζεται σε αισθητήρες για να επιτρέψουμε την κυκλική οικονομία με πολλούς τρόπους. Η TOMRA Collection συνεργάζεται με λύσεις για την ανακύκλωση καθαρού βρόχου των δοχείων ροφημάτων. Επιστρέφοντας τα άδεια προϊόντα σας σε ένα αυτόματο μηχάνημα επιστροφής, δίνετε στο μπουκάλι ή το δοχείο σας το καλύτερο δυνατό σημείο εκκίνησης για να γίνει ένα νέο δοχείο, χρησιμοποιώντας μια ειδική υποδομή για την επιστροφή αυτών των προϊόντων για να διατηρήσετε τα υλικά ξεχωριστά και υψηλότερης καθαρότητας και ποιότητας. Στην TOMRA Recycling εργαζόμαστε με μεγάλης κλίμακας, βιομηχανική τεχνολογία για τη διαλογή των μικτών απορριμμάτων σε διαφορετικούς τύπους υλικών. Αυτό βελτιστοποιεί την απόδοση και την ποιότητα των ανακυκλώσιμων υλικών, όπως το πλαστικό, τα μέταλλα και το χαρτί.
Έχουμε μόνο έναν πλανήτη και όλα όσα φτιάχνουμε και χρησιμοποιούμε θα παραμείνουν εδώ μαζί μας - οπότε έχει νόημα να μιμηθούμε την επιτυχία της ίδιας της φύσης και να διατηρήσουμε πολύτιμα υλικά σε κυκλικούς βρόχους τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τον πλανήτη.