EPR: Cruciaal bij de bestrijding van plasticvervuiling

Naarmate de plasticvervuiling blijft toenemen, wordt uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) een steeds belangrijker beleidsinstrument om deze crisis te verzachten. Door middel van EPR worden de operationele logistiek en de kosten van afvalbeheer stevig bij de producenten gelegd, waardoor zij financieel worden gestimuleerd om hun producten en verpakkingen op duurzamere manieren te maken en te beheren. Het is een belangrijk wapen in de strijd tegen plasticvervuiling en de reden dat TOMRA het heeft opgenomen in haar 10 aanbevelingen voor het VN-Verdrag inzake plasticvervuiling: "Goed ontworpen wetgeving voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (EPR) voor plastic verpakkingen aannemen. Verplichte EPR zal zorgen voor een duurzaam financieringsmechanisme op lange termijn voor infrastructuurinvesteringen om kunststofafval in te zamelen, te sorteren en te recyclen, en zal producenten stimuleren om hun verpakkingen duurzamer te kiezen en te beheren."

EPR met ecologisch gemoduleerde vergoedingsstructuren zijn een essentieel onderdeel van een effectief verdrag tegen plasticvervuiling, omdat ze innovatie en investeringen in het duurzame ontwerp van producten en verpakkingen kunnen stimuleren door prioriteit te geven aan de afvalhiërarchie: reductie, hergebruik, sorteerbaarheid en recyclebaarheid. Overheden kunnen via ambitieuze EPR-doelstellingen een robuust kader opzetten om de circulariteit van plastic en verantwoord afvalbeheer te bevorderen.

Succesvolle EPR-programma's voor verpakkingen: statiegeldretoursystemen

Statiegeldretoursystemen zijn een type EPR-regeling en een bewezen wereldwijde best practice voor drankverpakkingen. In het kader van dit systeem betalen consumenten een kleine borg bij aankoop van een drankverpakking, die wordt terugbetaald wanneer ze de lege verpakking inleveren bij een aangewezen inzamelpunt, meestal de detailhandelaar. Dit proces geeft afval een waarde door er een betekenisvol statiegeld aan te koppelen. Het opmerkelijke succes van het Duitse inzamelpercentage van 98% bewijst dat gereguleerde statiegeldretoursystemen consequent inzamelpercentages van meer dan 90% behalen. Belangrijk is dat deze systemen veelzijdig zijn en zowel wegwerp- als hervulbare drankverpakkingen effectief verwerken.

Daarom beveelt TOMRA de invoering aan van "goed ontworpen wetgeving voor statiegeldsystemen voor drankverpakkingen in combinatie met een doelstelling van 90% gescheiden inzameling". Een goed gemandateerd, volledig kostendekkende EPR-regeling, zoals een statiegeldretoursysteem, is een uiterst belangrijk hulpmiddel voor het Verdrag, omdat het de hoeveelheid plastic die in de natuur terechtkomt, zal verminderen, aangezien ongeveer 20%-25% van de voorwerpen die tijdens strandopruimingen worden gevonden, gerelateerd zijn aan drankverpakkingen. Naast het beperken van de milieu-impact promoot dit programma actief circulariteit, met een bewezen potentieel van 80% fles-tot-flesrecycling. Bovendien strekt de positieve impact van de regeling zich uit tot het betrekken en stimuleren van afvalinzamelaars, waardoor de veelzijdige bijdrage aan duurzaam afvalbeheer wordt versterkt.

Optimalisatie van de EPR-implementatie voor consumentenverpakkingen

De invoering van een statiegeldretoursysteem voor drankverpakkingen tijdens de initiële implementatie van EPR voor verpakkingen biedt duidelijke voordelen. Drankverpakkingen maken deel uit van een aparte waardeketen en functioneren daardoor onafhankelijk van het gemeentelijk afvalbeheer. Deze autonomie staat in contrast met andere soorten kunststofverpakkingen, waar efficiënte EPR-systemen afhankelijk zijn van samenwerking met een breder gemeentelijk beheer van vast afval.

Gemeenten beheren traditioneel algemene afvaltaken zoals inzameling, sortering voor recycling, verwerking, verwijdering en reiniging. Voor optimale prestaties en kostenefficiëntie is een holistische afvalbeheerstrategie die ook kunststofafval omvat, van cruciaal belang. Producenten van kunststofverpakkingen moeten de verantwoordelijkheid op zich nemen om aan de EPR-doelstellingen te voldoen en de kosten te dekken die gepaard gaan met duurzaam verpakkingsbeheer aan het einde van de keten.

Essentieel voor succes is het afstemmen van doelstellingen en vereisten voor het beheer van vast gemeentelijk afval op de EPR-doelstellingen. EPR voor kunststofverpakkingen moet naadloos worden geïntegreerd in het bredere EPR-kader voor verpakkingen voor alle materialen. Deze integratie vermindert het risico op onbedoelde gevolgen en bevordert een rechtvaardige overgang. Het biedt ook een kans om afvalinzamelaars erbij te betrekken en te ondersteunen, en hun vitale rol in het ecosysteem van afvalbeheer te erkennen.

Ontdek onze vijf belangrijkste ontwerpprincipes voor hoogwaardige EPR-regelingen.