Döngüsel ekonomi nedir?

"Döngüsel ekonomi" terimi siyaset, bilim, inovasyon ve hatta temizlik ürünlerinde popüler hale geldi. Peki döngüsel ekonomi tam olarak nedir?

Doğrusal ekonomiye son vermek

Öncelikle, mevcut ekonomik modelimizin neye benzediğini anlamak faydalı olacaktır; bu model ne yazık ki döngüsel ekonominin tam tersidir. Geleneksel "doğrusal" ekonomide kaynaklarımızın yaşam döngüsü al-kullan-at şeklindedir: Hammaddeyi çıkararak ürün üretiyor, ürünleri kullanıyor ve kullandıktan sonra atık olarak imha ediyoruz. Bunun nedeni ya ürün tasarımı veya malzeme toplama zorlukları nedeniyle ürünlerin geri dönüştürülmesinin zor olması ya da toplumun bunları geri dönüştürme zahmetine girmemesidir.

Mevcut al-kullan-at modelinde, büyük miktarda malzeme kelimenin tam anlamıyla atık haline gelir. Çevremiz ve dünya ekonomileri yalnızca sınırlı kaynaklara sahip bir gezegene bağımlı olduğundan, bu hem insanlar, hem gezegenimiz hem de kâr açısından sürdürülebilir olmayan bir sistemdir. Örneğin, tahminlere göre plastik ambalajların %70'inden fazlası katı atık sahalarına gidiyor veya daha kötüsü, sokaklarımıza ve okyanuslarımıza karışıyor. Ancak çoğu plastik aslında birçok kez geri dönüştürülebilir; bu nedenle plastik atıldığında sadece malzemenin kendisi değil, aynı zamanda gelecekteki değeri de kaybolur.

1950'lerden bu yana toplamda 8,3 milyar metrik ton plastik üretildi, ancak sadece %9'u geri dönüştürüldü. Araştırmacılar 6,3 milyar metrik ton malzemenin atık olduğunu tahmin ediyor. Bu yolda "her zamanki gibi iş yaparak" ilerlemeye devam edersek, son araştırmalar okyanuslara her yıl 29 milyon metrik ton plastiğin karışacağını tahmin etmektedir. Ve bu sadece plastiktir; belirtilen miktara cam, alüminyum veya çelik ya da çimento gibi yapı malzemeleri bile dahil değildir.

Döngüsel ekonomi nasıl çalışır?

Döngüsel ekonomi, çok ihtiyaç duyulan değişimi sunan bir sistem tasarım yöntemidir. Konsept belirli bir teknoloji ya da şeyden ziyade bir düşünce yapısı veya bir sistem kurma yöntemi olduğundan, genellikle birçok farklı bağlamda kullanılmaktadır. Döngüsel ekonomi, büyümenin ne olduğunu yeniden tanımladığımız ve doğal, sosyal ve ekonomik sermaye üzerinde olumlu etkileri olan ekonomiler inşa ettiğimiz bir rejeneratif sistem olarak tanımlanabilir. Döngüsel ekonomi üç prensibe dayanır:

1. Ürünleri atık ve kirliliği önleyecek şekilde tasarlamak

2. Ürünleri ve malzemeleri kullanımda tutmak

3. Doğal sistemleri yenilemek

Konsepti anlamanın basit bir yolu, ekonomilerimizi, diğer bir deyişle satın aldığımız, yediğimiz ve giydiğimiz şeylere ilişkin sistemlerimizi bir ağaç benzetmesi ile düşünmektir. Bir ağaç yeşil yapraklar oluşturmak ve oksijen üretmek için güneş ışığını, topraktan gelen besin maddelerini, suyu ve karbondioksiti kullanır. Sonbahar geldiğinde bu yapraklar yere düşer. Kıştan sonra yapraklardaki besinler toprağa geri emilir ve bu, ağaç ya da yanındaki ağaç için yararlıdır. Ve bu, her şeyin bir amacı olduğu ve hiçbir şeyin atık olmadığı sonsuz bir döngü halinde devam eder. Basitçe söylemek gerekirse, döngüsel ekonominin taklit etmeyi amaçladığı şey bu doğal süreçlerdir.

Döngüsel ekonominin önemli bir unsuru "geri dönüşüm için tasarım" fikridir. Geri dönüşüm çeşitli süreçleri ifade edebilir, ancak asıl önemli olan malzeme ve ürünlerin değer ve kaliteyi koruyacak şekilde tasarlanmaları nedeniyle birçok yaşam döngüsüne sahip olmalarıdır. Eğer yeni bir şişe üretmeye hazırlanan bir şişe üreticisi olsaydınız kendinize şu soruları sorardınız: Bu şişeyi boşaldıktan sonra geri dönüştürülebilir hale gelmesi ve şişe üreticisi ve geri dönüştürücülere mümkün olan en yüksek değeri sağlaması için nasıl üretebilirim?

Son zamanlarda yapılan bir çalışma, geri dönüşümün sadece malzeme amaçları açısından değil, aynı zamanda üretimle ilişkili emisyonların azaltılması açısından da önemli olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle plastik malzemelere bakıldığında, bir metrik ton geri dönüştürülmüş plastik hammaddesi ortalama olarak 1,9 ton CO2'ye eşdeğer sera gazı emisyonunu dengelemektedir. Ayrıca malzemeler için yeniden kullanım modelleri, geri dönüşüm ve gerçek döngüsel ekonomi (katı atık sahaları ve yakmanın aksine), önemli miktarda gelir ve çevre dostu işler üretir. Malzemenin kaybolmamasını ve tüketimin çevresel maliyetlerinin azaltılmasını sağlayan geri dönüşüm, döngüsel ekonominin temel araçlarından biridir.

Döngüsel ekonomiyi hayata geçirmek

Döngüsel ekonomiler endüstrileri dönüştürüyor ve küresel çapta politik ve sosyal gündemlerin başında yer alıyor. TOMRA'da, döngüsel ekonomiyi çeşitli şekillerde mümkün kılmak için sensör temelli teknolojimizi kullanıyoruz. TOMRA Collection, içecek kaplarının Temiz Döngü Geri Dönüşümüne yönelik çözümlerle çalışmaktadır. Boş ambalajlarınızı bir ters otomata (RVM) iade etiğinizde, malzemelerin ayrı ve daha yüksek saflık ve kalitede tutulması amacıyla geri alınması için kullanacağınız bu özel altyapı sayesinde, şişenize veya teneke kutunuza yeni bir kap haline gelmesi için mümkün olan en iyi başlangıç noktasını sağlarsınız. TOMRA Recycling'de karışık atıkları farklı malzeme türlerine ayırmak için büyük ölçekli, endüstriyel teknolojiler ile çalışıyoruz. Sahip olduğumuz bu teknolojiler plastik, metal ve kağıt gibi geri dönüştürülebilir malzemelerin verimini ve kalitesini optimize etmektedir.